Αμερικανοί επιστήμονες του πανεπιστημίου Πρίνστον στις ΗΠΑ ανακάλυψαν ότι το μπλε φως ενεργοποιεί έναν άγνωστο μέχρι τώρα κυτταρικό μηχανισμό που αναγκάζει τα βλαστάρια των φυτών να στρέφονται προς το φως.

Τα περισσότερα φυτά είναι γνωστό ότι παρουσιάζουν φωτοτροπισμό, αναπτύσσονται δηλαδή προς το φως. Ο μηχανισμός της συμπεριφοράς αυτής είναι ωστόσο διαφορετικός στα φύτρα, στους ώριμους βλαστούς και τις ρίζες.

Στους βλαστούς ενός αναπτυγμένου φυτού ο φωτοτροπισμός εξαρτάται από την ορμόνη αυξίνη, η οποία έχει την προδιάθεση να μαζεύεται στην πιο σκιερή πλευρά του βλαστού και αναγκάζει τα κύτταρα αυτών των περιοχών να μακραίνουν. Ως συνέπεια, η σκοτεινή πλευρά αναπτύσσεται γρηγορότερα από τη φωτεινή με αποτέλεσμα ο βλαστός να γέρνει τελικά προς το φως.

Από την άλλη μεριά στις ρίζες, ένας αλλιώτικος μηχανισμός δημιουργεί αρνητικό φωτοτροπισμό και ωθεί το ακρόριζο προς την απόλυτη σκίαση του εδάφους.

Τα νεογέννητα σπορόφυτα όμως συμπεριφέρονται διαφορετικά. Όπως τονίζουν οι Αμερικανοί επιστήμονες, σε παλιότερες έρευνες είχε διαπιστωθεί τυχαία ότι τα κύτταρα των φύτρων αντιδρούν στο φως του γαλάζιου λέιζερ που χρησιμοποιείται σε μερικά μικροσκόπια.

Μέσα σε 10 λεπτά από την έκθεσή τους στο μπλε φως, τα κύτταρα εμφανίζουν μια δραστική αλλαγή στον εσωτερικό σκελετό τους, που ονομάζεται κυτταροσκελετός. Οι μικροσωληνίσκοι, μακρόστενα μόρια του κυτταροσκελετού, ξεκίνησαν να αναπτύσσονται κάθετα στους υφιστάμενους.

Η καινούργια έρευνα δείχνει ότι η αλλαγή της διεύθυνσης των μικροσωληνίσκων επηρεάζει την κατεύθυνση προς την οποία αναπτύσσονται τα κύτταρα και τα κάνει να στρέφονται προς το φως.

Αρχικά, τα κύτταρα των σπορόφυτων συνειδητοποιούν από πού έρχεται το φως με τη βοήθεια της φωτοευαίσθητης πρωτεΐνης φωτοτροπίνης. Η ενεργοποίηση της φωτοτροπίνης ενεργοποιεί με τη σειρά της μια άλλη πρωτεΐνη, την κατανίνη.

Η κατανίνη κόβει τους μικροσωληνίσκους στη μέση και δημιουργεί έτσι δύο ελεύθερα άκρα, από τα οποία μπορούν να αναπτυχθούν καινούργιοι μικροσωληνίσκοι. Κάθε φορά που ένας μικροσωληνίσκος αναπτύσσεται κάθετα προς τους προϋπάρχοντες μικροσωληνίσκους δημιουργούνται καινούργιες διασταυρώσεις, τις οποίες στη συνέχεια κόβει η κατανίνη.

Μέσα σε λίγα λεπτά από την έκθεση στο φως, το κύτταρο δημιουργεί κάτι σαν «δέντρο» μικροσωληνίσκων οι οποίοι είναι κάθετοι στους ήδη υπάρχοντες και οδηγούν το κύτταρο προς τα πού πρέπει να αναπτυχθεί.

Με δεδομένο και το ότι ο πρωινός Ήλιος είναι πιο πλούσιος σε μπλε φως σε σύγκριση με τον Ήλιο όταν δύει, τα σπορόφυτα που μεγαλώνουν σε ανοιχτούς χώρους θα έχουν την προδιάθεση να γέρνουν προς στην ανατολή.